धनगढी: कैलाली जिल्लामा १८ लाख भन्दा बढी मूल्यको अवैध सामान प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ। बिहीबार जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलाली र मातहतका प्रहरी टोलीहरूले विभिन्न स्थानहरूबाट १८ लाख २४ हजार २४० रुपैयाँ बराबरको अवैध सामान बरामद गरेका हुन्।
प्रहरीका अनुसार कैलारी गाउँपालिका–८ लौसास्थित जंगलमा सुदूरपश्चिम प्रदेश नम्बर ०१००१ च ३९५७ नम्बरको पिकअप गाडीलाई रोक्न खोज्दा गाडी चालक भागेका थिए। सो गाडीमा करिब १६ लाख ८४ हजार ५ सय रुपैयाँ बराबरको ४१ बोरा चिनी भेटिएको थियो।
त्यस्तै, टीकापुर नगरपालिका–८ र ९ बाट ६८ हजार ९४० रुपैयाँको प्लाष्टिक, चिनी, केराउ, चकलेट र सुर्तीजन्य पदार्थहरू बरामद गरिएको छ। धनगढी उपमहानगरपालिका–१५ उर्मीबाट १९ हजार ७ सय रुपैयाँको चिनी र सुर्तीजन्य पदार्थ र भजनी नगरपालिका–५ कब्खेडा घाटबाट ५१ हजार १ सय रुपैयाँको आलु, विद्युतीय मोटर, र प्लाष्टिक जाली पनि बरामद गरिएको प्रहरीले जानकारी दिएको छ।
प्रहरीका प्रवक्ता कविन्द्रसिंह बोहराले अवैध सामानको नियन्त्रणमा थप कडा कदम चाल्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।
बाजुरा, कात्तिक १ – राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले बाजुराको त्रिवेणी नगरपालिका वडा नम्बर ७ मा अवस्थित ऐतिहासिक नाटेश्वरी मन्दिरको नवनिर्मित भवनको बिहीबार एक विशेष समारोहबीच उद्घाटन गर्नुभएको छ। कार्यक्रममा उहाँले नेपालको समृद्धि, सुख, र शान्तिका लागि प्रार्थना गर्नुभएको छ।
उद्घाटन समारोहमा बोल्दै राष्ट्रपति पौडेलले परापूर्वकालदेखि नेपाली जनताले धार्मिक स्थलहरूमा पूजाअर्चना गर्दै मनोकामना पूरा हुने विश्वास गरेको चर्चा गर्नुभयो। उहाँले आफूले पनि सम्पूर्ण नेपाली जनताको समृद्धि र कल्याणको लागि देवीसँग प्रार्थना गरेको बताउनुभयो।
राष्ट्रपति पौडेलले बाजुराको बडीमालिका क्षेत्रलाई नेपालको एक अनुपम तीर्थस्थलको रूपमा वर्णन गर्दै प्रकृतिको अनुपम छटा देखेर आफूलाई स्वर्गमै भएको अनुभव भएको बताउनुभयो। “मलाई बाजुरावासी स्वर्गका बासिन्दा जस्तो लागेको छ,” उहाँले भने। साथै, उहाँले कृषि, पर्यटन, र विकासको ठूलो सम्भावना बोकेको यस क्षेत्रमा राज्यले उचित ध्यान दिने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो।
राष्ट्रपति पौडेलले बाजुराको धार्मिक, सांस्कृतिक, र प्राकृतिक धरोहरहरूको संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँदै यस क्षेत्रको विकासमा राज्यले विशेष ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिनुभयो। उहाँले यस पवित्र भूमिमा रहेका कस्तुरी, मृग, झारल, घोरल, बाघ, भालु, चराचुरुङ्गीहरू तथा अमूल्य जडीबुटीहरूको संरक्षणको आवश्यकता रहेको बताउँदै सरकारको ध्यानाकर्षण गराउनुभयो।
यसअघि, राष्ट्रपति पौडेलले बडीमालिका मन्दिरमा पूजाअर्चना गरी दर्शन गर्नुभएको थियो। उहाँले प्रथम महिला सबिता पौडेलसहित बाजुरास्थित प्रसिद्ध बडीमालिका मन्दिरमा पूजाअर्चना गरी टीका प्रसाद ग्रहण गर्नुभएको थियो।
उक्त कार्यक्रममा सहभागी हुन राष्ट्रपति पौडेल बुधबार अपराह्न सुर्खेत आइपुग्नुभएको थियो।
काठमाडौं — दक्षिण एसियाली फुटबलको प्रतिष्ठित प्रतियोगिता *साफ वुमन्स च्याम्पियनसिप* आजदेखि काठमाडौंमा सुरु हुँदैछ। प्रतियोगिताको उद्घाटन खेलमा समूह ‘ए’ अन्तर्गत भारत र पाकिस्तानबीच त्रिपुरेश्वरस्थित दशरथ रंगशालामा साँझ ५:३० बजे प्रतिस्पर्धा हुनेछ।
भारतले पाँच पटकसम्म उपाधि जितिसकेको छ, तर पछिल्लो संस्करणमा सेमिफाइनलमा पराजित भएको थियो। यसपटक भारतीय टिमको लक्ष्य भने उपाधि जित्ने हो। भारतीय टिमलाई अशलतादेवीले नेतृत्व गरिरहेकी छिन्, जसले पाकिस्तानविरुद्धको खेलसँगै आफ्नो सयौं अन्तर्राष्ट्रिय खेल पूरा गर्नेछिन्।
अशलताले भनेकी छिन्, “पाकिस्तानविरुद्धको खेल हाम्रो लागि निकै महत्वपूर्ण छ। यसपटक हामीले उपाधि जित्नुपर्ने लक्ष्य राखेका छौं।”
भारतको टिममा यसपटक सिनियर र जुनियर खेलाडीहरूको समिश्रण देख्न सकिन्छ। टिममा स्टार स्ट्राइकर बाला देवीको पुनरागमन भएको छ भने नयाँ प्रशिक्षक सन्तोष कश्यपले टिमको नेतृत्व गरिरहेका छन्। प्रशिक्षक कश्यपले टिमको प्रदर्शन राम्रो रहेको बताउँदै उपाधि जित्नको लागि आफूहरू पूर्ण रूपमा तयार रहेको बताए।
समूह ‘ए’ मा भारत र पाकिस्तानसँगै गत वर्षको विजेता बंगलादेश पनि रहेको छ। समूहबाट भारत र बंगलादेशलाई सेमिफाइनलमा पुग्ने बलियो सम्भावना देखिन्छ।
पाकिस्तान टिममा भने अदिल रिज्की प्रशिक्षक र कप्तान मारिया खानको नेतृत्व यथावत् छ। प्रशिक्षक रिज्कीले भारतसँगको पहिलो खेल पाकिस्तानका लागि ठूलो अवसर भएको बताए। उनले भने, “पहिलो खेलमै भारत जस्तो ठूला टिमसँग प्रतिस्पर्धा गर्न पाउनु ठूलो कुरा हो। हामी यसलाई दबाबको रूपमा नभई उत्साहको रूपमा लिँदै खेल खेल्छौं।”
मारिया खानको कप्तानीमा रहेको पाकिस्तानी टोली पनि च्याम्पियनसिपको लागि उत्साहित रहेको छ।
मङ्गलसेन, असोज ३० गते
शान्ति सुरक्षा, अपराध नियन्त्रण र अनुसन्धानमा उत्कृष्ट योगदान गरेको भन्दै जिल्ला प्रहरी कार्यालय अछामले २२ जना प्रहरी कर्मचारीलाई नगदसहित पुरस्कृत गरेको छ। ६९ औँ प्रहरी दिवसको अवसरमा आयोजित कार्यक्रममार्फत जिल्लाका विभिन्न स्थानमा खटिएका प्रहरी कर्मचारीलाई सम्मान गरिएको हो।
प्रहरी निरीक्षक जय पार्कीले दिएको जानकारी अनुसार पुरस्कृत हुनेहरूमा ११ जना प्रहरी जवान, चार जना प्रहरी हवल्दार, तीन जना प्रहरी सहायक हवल्दार, दुई जना प्रहरी सहायक निरीक्षक, एक जना प्रहरी वरिष्ठ हवल्दार र एक जना कार्यालय सहयोगी रहेका छन्। उनीहरूलाई नगद पुरस्कार प्रदान गरिएको छ।
यसै अवसरमा मङ्गलसेन नगरपालिका–१४ का सुरत सोडारी, मैपति सोडारी र शेरबहादुर कठायतलाई अस्थायी प्रहरी पोष्ट कालागाउँलाई निःशुल्क ६ रोपनी जग्गा उपलब्ध गराएबापत सम्मानित गरिएको छ।
प्रहरी दिवसको अवसरमा भलिबल, टेबलटेनिस र ब्याडमिन्टन प्रतियोगिताहरूको समेत आयोजना गरिएको थियो। ती खेलमा पहिलो, दोस्रो र तेस्रो स्थान हासिल गर्ने प्रहरी कर्मचारीहरूलाई पनि पुरस्कार प्रदान गरिएको छ।
शुभकामना मन्तव्यका क्रममा प्रमुख जिल्ला अधिकारी शिवप्रसाद लम्सालले अछाम प्रहरीले न्यून स्रोतसाधन र तलबमा पनि उत्कृष्ट काम गरेको भन्दै पारिश्रमिक वृद्धिमा जोड दिनुभयो। साथै, उहाँले समाजको विकास र प्रविधिको प्रयोगसँगै नयाँ चुनौती उत्पन्न भएकोले सुरक्षामा थप ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याउनुभयो।
प्रहरी नायब उपरीक्षक ईश्वरीप्रसाद भण्डारीको अध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा पूर्व प्रहरी कर्मचारी, पत्रकार र सामुदायिक प्रहरी सेवा केन्द्रका प्रतिनिधिहरूले प्रहरीमा स्रोतसाधनको अभाव भएकाले यसको व्यवस्थापनमा ध्यान दिनुपर्ने कुरा उठाएका थिए।
प्रहरी दिवसको यो अवसरले प्रहरी कर्मचारीहरूको मनोबल उच्च राख्न र शान्ति सुरक्षामा अझ प्रभावकारी काम गर्न उत्प्रेरणा प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
सुदूरपश्चिम प्रदेशका मुख्यमन्त्री कमलबहादुर शाहले मुलुक सङ्घीयतामा प्रवेश गरेपछि प्रहरीको जिम्मेवारीमा वृद्धि भएको बताएका छन्। उनले ६९ औं प्रहरी दिवसको अवसरमा आज धनगढीमा आयोजित समारोहमा यसलाई औंल्याएका हुन्।
मुख्यमन्त्री शाहले सङ्घीयतामा प्रहरीको जिम्मेवारीमा वृद्धि भएको भए पनि सीमित स्रोत र साधनका बावजुद प्रहरीले आफ्नो कार्य दायित्व पूरा गरिरहेको कुरा बताएका छन्। “कानुनले दिएको जिम्मेवारीलाई प्रहरी सौहार्दतापूर्वक निर्वाह गरिरहेको छ,” उनले भने, “कानुन कार्यान्वयनको क्रममा प्रहरी अविचिलित रुपमा अगाडि बढ्दै छ।”
उहाँले नेपाल प्रहरीको शान्ति, सुरक्षा, र विपत्मा उद्धारका कामको प्रशंसा गर्दै सङ्घीय सरकारले केही ऐन र कानुन नबनाउँदा प्रदेशलाई पर्ने समस्याबारे पनि चर्चा गरेका छन्। “प्रहरी समायोजन हुन्छ कि हुँदैन, त्यो विषयमा सङ्घ सरकारले जवाफ दिनुपर्छ,” उहाँले जोड दिएका छन्। यदि समायोजन हुन्छ भने प्रक्रिया चाँडै अगाडि बढाउनुपर्ने र नहुँदा विकल्प खोज्नुपर्ने सुझाव दिएका छन्।
मुख्यमन्त्री शाहले न्यायका लागि जनता पहिलोपटक प्रहरीसमक्ष पुग्ने भएकाले प्रहरीले आफ्नो कर्तव्य र दायित्व बिर्सनु हुँदैन भन्ने कुरा समेत जनाएका छन्।
कार्यक्रममा सुदूरपश्चिम प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रमुख, प्रहरी नायब महानिरीक्षक श्यामकृष्ण अधिकारीले प्रदेश सरकारले नेपाल प्रहरीलाई ठूलो सहयोग प्रदान गरिरहेको भन्दै आभार व्यक्त गरे।
दिवसको अवसरमा प्रहरी नायब उपरीक्षक गंगाबहादुर थापा, ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी निरीक्षक गङ्गाबहादुर सारु, र सुदूरपश्चिम प्रदेश प्रहरी कार्यालयका निरीक्षक दयालबहादुर साउदलाई पुरस्कृत गरिएको छ। साथै, प्रहरी वरिष्ठ हवल्दार सुरेन्द्रबहादुर चन्द, राजेन्द्र विष्ट, देवराज कामी, नरेन्द्रबहादुर बम, र प्रहरी जवान हेमराज विष्ट र सुस्मिताकुमारी रोकायालाई पनि सम्मानित गरिएको छ।
कञ्चनपुर, असोज ३० गते
शुक्लाफाँटा नगरपालिका–४ असैनाका ३१ वर्षीय बिनोद राना तरकारीका बेर्ना (बिरुवा) बिक्री गरेर राम्रो आम्दानी गरिरहेका छन्। तीन कठ्ठा जग्गामा तरकारीको बेर्ना उमारेर व्यवसाय सुरु गरेका रानाले गोलभेँडा, खुर्सानी, भण्टा, ब्रोकाउली, काउली, बन्दागोभी, रायोलगायतका बिरुवा उत्पादन गरिरहेका छन्।
भदौको अन्तिम सातादेखि नर्सरीमा बिरुवा उमार्न थालेका रानाले असोजको दोस्रो सातादेखि बिक्री सुरु गर्नुभएको हो। पाँच वर्षदेखि यो व्यवसायमा संलग्न रानाले गत वर्ष ३० हजार बिरुवा बिक्री गरेका थिए भने यो वर्ष लगातारको वर्षाका कारण १५ हजार बिरुवा मात्र बिक्री भएको जानकारी दिनुभयो।
उहाँले भन्नुभयो, “तरकारीका बिरुवा बिक्रीबाट एउटा याममा रु २ लाख ५० हजारसम्म आम्दानी हुन्छ। आधाभन्दा बढी बिरुवा नर्सरीबाटै बिक्री हुन्छ।” बिरुवा बिक्री गर्न राना साइकलमा गाउँ–गाउँसम्म जाने गर्नुहुन्छ। अन्य तरकारीका बिरुवा बिक्री भएपछि अब प्याजको बेर्ना तयार गर्ने योजना छ।
तरकारी र प्याजका बिरुवा व्यवसायिक किसानहरूले नै खरिद गर्ने गरेको बताउँदै, रानाले बीउ, प्लास्टिक, र अन्य सामग्रीमा करिब रु एक लाख खर्च हुने बताउनुभयो। नर्सरीमा प्राङ्गारिक मल र जैविक विषादीको प्रयोग गरेर बिरुवा हुर्काइन्छ, जसको आम्दानीले उहाँले घरखर्च चलाउनुहुन्छ।
“नर्सरीबाट आएको आम्दानीले घरको खर्च धान्छु र ऋण पनि तिर्छु,” रानाले भन्नुभयो। उहाँले उन्नत जातको बीउ पनि उत्पादन गर्न थालेका छन्, जुन नर्सरीबाटै बिक्री हुन्छ। बिरुवाको हेरचाह, मल राख्ने, र जैविक विषादी छर्कने काममा श्रीमती मुन्नीले पनि सहयोग गर्दैआउनुभएको छ।
रानाले आफ्नो ससुराली बेदकोट नगरपालिकाको चम्फापुरमा दुई दशकअघि नर्सरी बनाउन सिकेर यो व्यवसाय सुरु गर्नुभएको थियो। उहाँले भन्नुभयो, “ससुरालीमा नर्सरीको काम सिकेपछि आफ्नै जग्गामा नर्सरी बनाएर बिरुवा बिक्री गर्न थाले।”
हालसम्म उहाँले कुनै सरकारी तालिम वा अनुदान पाउनुभएको छैन। रानाले थप्नुभयो, “सरकारी सहयोग वा तालिम पाए अझ राम्रो गर्न सकिन्थ्यो जस्तो लाग्छ।”
बाजुरा, असोज ३० गते
बाजुराको पूर्वीउत्तर क्षेत्रमा पर्ने बुढीनन्दा नगरपालिकाको कोल्टी आधारभूत अस्पताल भौतिक पूर्वाधारको अभावमा समस्यामा छ। स्थानीयको मागअनुसार २०८० सालमा कोल्टी प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रलाई आधारभूत अस्पतालको रूपमा सञ्चालनमा ल्याइएको भए पनि आवश्यक भौतिक संरचना र सुविधाहरू नहुँदा सेवा प्रवाहमा कठिनाइ भइरहेको छ।
अस्पतालले आवश्यक पूर्वाधारको अभावमा आएका बिरामीलाई सेवा दिन असमर्थता जनाउँदै आएको छ। कोल्टी आधारभूत अस्पतालका चिकित्सक सन्जित शाहका अनुसार सघन उपचार कक्षको अभावले गर्दा गम्भीर अवस्थाका बिरामीहरूको उपचारमा थप चुनौती उत्पन्न भएको छ। उहाँले भन्नुभयो, “दुर्गम ठाउँका स्थानीयलाई सेवा दिनका लागि अस्पताल सञ्चालन भए पनि भौतिक पूर्वाधार नहुँदा प्रभावकारी सेवा दिन कठिन भएको छ।”
स्वास्थ्य सामग्रीको अभावले गर्दा अस्पतालले बिरामीहरूलाई अन्यत्रै रिफर गर्नुपरेको पनि चिकित्सक शाहले जानकारी दिनुभयो। अस्पताल, जसले पहिले स्वास्थ्य चौकीको रूपमा काम गरेको थियो, २०६३ सालमा प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रका रूपमा स्तरोन्नति भएको र २०८० सालमा आधारभूत अस्पतालका रूपमा विस्तार गरिएको थियो।
दुर्गम क्षेत्रका हिमाली, जगनाथ, स्वामिकात्तिक, बुढीनन्दा, मुगु, जुम्ला, र हुम्लाका बिरामीहरू उपचारका लागि कोल्टी आधारभूत अस्पतालमा आउने गरेका छन्।
बुढीनन्दा नगरपालिका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख ओमजङ्ग शाहीका अनुसार, बुढीनन्दा नगरपालिकाका बिरामीहरूका लागि सेवा दिन त सहज भए पनि अन्य पालिका र छिमेकी जिल्लाहरूबाट आउने बिरामीहरूको चापले व्यवस्थापनमा समस्या उत्पन्न भएको छ। उहाँले भन्नुभयो, “तीन जिल्लाका स्थानीयहरूको लागि यो अस्पताल आशाको केन्द्र हो, त्यसैले यसलाई विस्तार गर्दै भौतिक पूर्वाधार र दक्ष जनशक्तिको व्यवस्थापनका लागि प्रदेश सरकारको सहयोग अत्यावश्यक छ।”
बैतडी, असोज ३० गते
डडेल्धुरामा भएको रात्रि बस दुर्घटनामा ज्यान गुमाएका चारै जना एकै परिवारका रहेको खुलासा भएको छ, बैतडीको पुर्चौडी नगरपालिकालाई शोकमा डुबाएको छ। चाडपर्वको बेला भएको यो दुर्घटनाले स्थानीय समुदायमा गहिरो पीडा छाएको छ।
मृतकहरूमा पुर्चौंडी नगरपालिका–३, बैतडीका ४५ वर्षीया जयमति बोहरा, उहाँका नाबालक छोरा, २० वर्षीया कमला बोहरा, र २२ वर्षीय सहदेव बोहरा रहेका छन्। उक्त बस करिब ४०० मिटर तल खसेर दुर्घटना भएको हो।
कञ्चनपुरको महेन्द्रनगरबाट बैतडीको पुर्चौडी नगरपालिका–१, हाटतर्फ जाँदै गरेको पवनदूत यातायातको ना ८ ख १०७८ नम्बरको बस मङ्गलबार राति करिब ११:४५ बजे डडेल्धुराको अमरगढी नगरपालिका–७ खस्रेखानमा दुर्घटनामा परेको थियो। यो दुर्घटनामा १२ जना घाइते भएका छन् भने दुई जना अझै बेपत्ता रहेका छन्। बसमा १८ जना सवार थिए।
प्रहरीले बस चालक निदाएको कारणले दुर्घटना भएको हुनसक्ने अनुमान गरेको छ। गम्भीर घाइते भएका बस चालक वीरेन्द्र बोहरालाई थप उपचारका लागि धनगढी पठाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय डडेल्धुराका सूचना अधिकारी उपेन्द्रबहादुर बमले जानकारी दिनुभयो।
घाइतेहरूमा पुर्चौंडी नगरपालिका–७ का २४ वर्षीय नवराज साउद, वडा नं. ६ का २४ वर्षीय राजेन्द्र साउद, कञ्चनपुरको कृष्णपुर नगरपालिका–४ का २५ वर्षीय दिनेश साउद, डडेल्धुराको आलिताल गाउँपालिका–१ का २१ वर्षीय मुकुन्द बोहरा, दार्चुलाको मार्मा गाउँपालिका–५ की ३४ वर्षीया विमला महता, कृष्णपुर नगरपालिका–५ की ६५ वर्षीया धनमती साउद, पुर्चौंडी–८ का ४२ वर्षीय पदमबहादुर बोहरा, सोही ठाउँका २४ वर्षीय बस चालक वीरेन्द्र बोहरा, वडा नं. ७ का २८ वर्षीय नवराज रतोकी, २० वर्षीय सुरेन्द्र रतोकी, वडा नं. १० का दामोदर महरा र धनबहादुर महरा रहेका छन्।
### सात प्रहरी चेकपोष्ट हुँदा पनि दुर्घटना किन रोकिएन?
सुदूरपश्चिम प्रदेशका कैलाली र कञ्चनपुरबाट पहाडतर्फ जाने रात्रि बसहरूमा दुर्घटनाको संख्या बढिरहेको छ। प्रदेश प्रहरी कार्यालयअन्तर्गत अत्तरिया ट्राफिक प्रहरीले पहाडी जिल्ला जाने रात्रि बसलाई टाइम कार्ड उपलब्ध गराउँदा पनि बस चालकहरू प्रायः एक जना मात्र हुने गरेका छन्। सात ठाउँमा प्रहरी चेकपोष्टहरू— अत्तरिया, बुडर, स्याउले, खोड्पे, पाटन, सतबाँझ र बैतडी सदरमुकामको खहरेपिपलमा भए पनि दुर्घटना घटाउन प्रयास असफल देखिएको छ। विशेष गरी चाडपर्वका समयमा पहाडी सडकखण्डहरूमा दुर्घटनाहरूको जोखिम बढिरहेको छ।
अत्तरिया (कैलाली), असोज २९ गते । धनगढीस्थित खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडले ३८ लाख रुपैयाँ बराबरको चामल बिक्री गरेको छ। चाडपर्वलाई लक्षित गर्दै असोज ७ गतेदेखि सञ्चालनमा रहेको सुपथ मूल्य पसलमार्फत उक्त चामल बिक्री भएको हो।
कम्पनीका निमित्त प्रमुख कल्पना विष्टका अनुसार, सुदूरपश्चिमका डोटी, डडेलधुरा, र कैलालीका चार स्थानमा सञ्चालन गरिएका सुपथ मूल्य पसलमार्फत तीन प्रकारका पाँच सय ४० क्विन्टल चामल बिक्री भएको छ। डडेलधुरास्थित गोदामबाट एक सय ५६ क्विन्टल, डोटीको सिलगढीस्थित गोदामबाट दुई सय २६ क्विन्टल, कैलालीको धनगढीस्थित बिक्री कक्षबाट एक सय ७ क्विन्टल र मोहनपुर गोदामबाट ४९ क्विन्टल चामल बिक्री भएको विष्टले जानकारी दिनुभयो।
कम्पनीले सबै प्रकारका चामलमा प्रतिकिलो पाँच रुपैयाँ छुट दिएर बिक्री गरिरहेको छ। सुपथ मूल्य पसल माघ २ गतेसम्म सञ्चालनमा रहने र थप दुई हजार क्विन्टल चामल बिक्रीको योजना रहेको विष्टले बताउनुभयो।
घोडाघोडी (कैलाली)। विश्व रामसार क्षेत्रमा सूचीकृत कैलालीको घोडाघोडी तालमा पर्यटकको चहलपहल बढेको छ । घोडाघोडी सामुदायिक वनका अध्यक्ष दीपकबहादुर शाहले दसैँदेखि पर्यटकको चहलपहल धेरै बढेको बताउनुभयो ।
घोडाघोडी ताल क्षेत्रमा पर्यटकलाई प्रवेश गर्नका लागि रु १० तिर्नुपर्छ । टिकट काट्नका लागि पनि दसैँको दिन त हम्मेहम्मे परेको जनाउँदै उहाँले दैनिक पछिल्लो समय आन्तरिक पर्यटक सङ्ख्या बृद्धि भैराखेको बताउनुभयो ।
पर्यटकको चहलपहल बढेसँगै ‘फोटोग्राफर’ले पनि राम्रो आम्दानी गर्न थालेका छन् । घोडाघोडीमा फोटोग्राफर २५ भन्दाबढी छन् । दसैँभन्दा अगाडि दिनमा एक हजारदेखि एक हजार पाँच सयसम्म आम्दानी हुने गरेको बताउँदै फोटोग्राफर लक्ष्मण सुनारले भन्नुभयो, “दसैँको दिनदेखि ह्वात्तै पर्यटक बढेका छन् । दिनको पाँच हजारसम्म आम्दानी हुने गरेको छ ।”
आन्तरिक पर्यटकको चहलपहल बढेसँगै घोडाघोडीका होटेल व्यवसाय पनि फस्टाएका छन् । घुम्न आउने पर्यटकले खाजाखादा व्यापार व्यवसायमा वृद्धि भएको होटेल व्यवसायी राजु अवस्थीले बताउनुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, “चाडपर्वको समयमा मात्रै नभई अन्य समयमा पनि घोडाघोडीमा पर्यटक आइरने वातावरण बनाउनसके हामीलाई आम्दानीको दिगो स्रोत बन्न सक्थ्यो ।”
घोडाघोडी तालसँगै जोडिएको ओजुवातालले पनि पर्यटकलाई आकर्षित गरेको छ । घोडाघोडी तालको छेउ हुँदै सहायकर्तालअन्तर्गत रहेको ओजुवातालसम्म पर्यटक पुग्ने गर्दछन् ।
दसैँमा लामो समयसम्म बिदा पनि हुने र अहिलेको मौसम पनि घुम्नका लागि उपयुक्त रहेकाले यो समयमा पर्यटक घोडाघोडीमा घुम्न आउने गरेको पर्यटन व्यवसायी डबल शाह बताउनुहुन्छ ।
उहाँकाअनुसार पहिलेभन्दा अहिले घोडाघोडी क्षेत्र व्यवस्थितहुँदै गएको छ । पर्यटकका लागि पैदलमार्ग स्थापना भएका छन् । घोड सवारसँगै ढुङ्गामा सयर गर्न पनि पाइन्छ त्यसैले पनि पर्यटकको सङ्ख्यामा वृद्धि हुँदै गएको छ ।
पूर्व–पश्चिम राजमार्गको छेउमा रहेको घोडाघोडी ताल क्षेत्र दुर्लभ चराचुरुङ्गीले विचरण गर्ने शान्त र सुरक्षित बासस्थान हो । विश्वजलचर इतिहासमा सङ्कटापन्न दर्जनौँ जातका रैथाने माछाका प्रजाति, पुतली तथा अन्य दुर्लभ चराचुरुङ्गीको संरक्षणका कारण यो ताल सन् २००३ मा विश्वरामसार सूचीमा सूचीकृत भएको थियो ।
चराहरूको महत्वपूर्ण बासस्थल भएकाले २७ फागुन २०७८ मा घोडाघोडी क्षेत्रलाई नेपालको पहिलो ‘बर्ड सेञ्चुरी चरा अभय आरक्षण क्षेत्र’ घोषणा गरिएको थियो ।
चरा संरक्षण नेटवर्क कैलालीका अध्यक्ष दयाराम चौधरीका अनुसार ‘नेपालकै पहिलो बर्ड सेञ्चुरी घोषणा गरेपछि पनि यहाँ पर्यटकको सङ्ख्या बढेको छ । घोडाघोडीमा पर्यटकको सङ्ख्यामा वृद्धि हुन थाले पनि पर्यटक लामो समयसम्म अडिनसक्ने वातावरण नरहेको पर्यटन व्यवसायी डबल शाहको भनाइ छ ।
पर्यटकलाई अबेरसम्म टिकाइराख्ने अवस्था सृजना गर्नसके पर्यटनका क्षेत्रमा घोडाघोडीमा राम्रो अवसर रहेको शाहले बताउनुभयो । एक सय ३८ हेक्टर क्षेत्रफलमा फैलिएको यो ताल औँला भएको हत्केला आकारको छ ।
एउटा तालको सीमा टुङ्गिन नपाउँदै अर्को ताल सुरु हुने घोडाघोडी क्षेत्र तालैतालको मालाजस्तै देखिन्छ । जङ्गलबीच तालैतालको लस्करसहित जैविक विविधताले भरिएको यस क्षेत्र तराई र चुरे जोड्ने जैविकमार्गका रूपमा रहेको चरा संरक्षण नेटवर्क कैलालीका अध्यक्ष चौधरीले बताउनुभयो । तस्बिर : ईन्द्राकुमारी केसी / रासस
घोडाघोडी (कैलाली), असोज २८ गते।
सुदूरपश्चिम प्रदेशका मुख्यमन्त्री कमलबहादुर शाहले सरकारको लगानीमा बनेका सार्वजनिक भौतिक संरचनाहरू सञ्चालनमा समस्या देखिएको बताउनुभएको छ।
सोमबार घोडाघोडीमा निर्माणाधीन धर्मशालाको निरीक्षणका क्रममा उहाँले यो कुरा व्यक्त गर्नुभयो। घोडाघोडी ताल, जुन धार्मिक तथा पर्यटकीय दृष्टिले महत्त्वपूर्ण छ, सिमसार क्षेत्रको रूपमा परिचित छ। त्यहाँ ठुलो लगानीमा धर्मशाला निर्माण हुँदैछ, जसको निर्माणमा संघ, प्रदेश, र स्थानीय सरकारको सहयोग रहेको छ।
मुख्यमन्त्री शाहले घोडाघोडी ताल क्षेत्रको विकास अपेक्षित तहमा नभएको टिप्पणी गर्नुभयो। उहाँले २०७८ सालमा प्रदेश सरकारले चरा अभयारण क्षेत्र घोषणा गरेर यहाँको सिमसार संरक्षण र पर्यटकीय विकासको लक्ष्य लिएको स्मरण गराउनुभयो। तर, सरकारद्वारा निर्माण भएका संरचनाहरू, जस्तै शीतभण्डार, हाटबजार, र सहकारीहरू सञ्चालनमा जनशक्ति र कर्मचारीको अभावले समस्या सिर्जना गरेको उहाँले बताउनुभयो।
मुख्यमन्त्री शाहले भन्नुभयो, “सरकारले निर्माणमा सहयोग गरेको छ, तर सञ्चालनका लागि आवश्यक जनशक्ति व्यवस्थापन गर्न नसक्दा चुनौती देखा परेको छ। सञ्चालकहरूले नै यसको व्यवस्थापन गर्नु पर्ने हुन्छ।”
धर्मशाला निर्माण दुई वर्षअघि स्थानीयको पहलमा सुरु गरिएको हो। राधाकृष्ण मन्दिर भागवत धर्मसेवा समितिका सचिव लक्ष्मीप्रसाद भट्टराईका अनुसार घोडाघोडी ताल घुम्न आउने पर्यटकहरूलाई सुलभ आवास उपलब्ध गराउन यो प्रयास गरिएको हो। प्रदेश सरकारबाट २० लाख रुपैयाँ अनुदानमा पाँच कोठे सटर निर्माण गरिएको छ, र व्यक्तिगत सहयोगबाट थप तलाको निर्माण भएको छ।
धर्मशालाको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) अनुसार राष्ट्रिय योजना आयोगले छुट्याएको बजेट अपुग भएकाले बाँकी निर्माणका लागि प्रदेश सरकारको थप सहयोग आवश्यक रहेको समितिका अध्यक्ष लक्ष्मीप्रसाद न्यौपानेले बताउनुभयो।
धर्मशाला निरीक्षण कार्यक्रममा नगरप्रमुख खडकबहादुर रावत, वडाअध्यक्षहरू, घनश्याम ओझा, लोकबहादुर चन्द, भरतबहादुर शाही, र टेलीभिजन कार्यक्रम ‘इन्द्रेणी’का सञ्चालक कृष्ण कँडेललगायतको उपस्थिति रहेको थियो।
संघीय सरकारका उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री दामोदर भण्डारीले आफ्नो पदको जिम्मेवारीलाई इमानदारीपूर्वक पूरा गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्नुभएको छ। बैतडीमा नेकपा (एमाले) ले आयोजना गरेको शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रममा बोल्दै उहाँले पदमा बस्न पाउनु मतदाताको विश्वास र नेता कार्यकर्ताको समर्थनले भएको हुँदा उनीहरूको आशा पूरा गर्न निरन्तर प्रयासरत रहने बताउनुभयो।
मन्त्री भण्डारीले जनताको अपेक्षा अनुसार योजना कार्यान्वयन गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै, पार्टीको सिफारिस गरिएका योजनामा जनताको चासो र आवश्यकताको प्रतिबिम्ब पनि हुने बताउनुभयो। उहाँले योजनाहरूलाई जनताको हितमा रहेर परिमार्जन गरी कार्यान्वयन गर्ने स्पष्ट पार्नुभयो।
विगतको माओवादी केन्द्र नेतृत्वको सरकारको बजेट प्रक्रियामा समन्वयको अभाव भएको उल्लेख गर्दै, उहाँले अहिलेको सरकारले परिणाममुखी योजना ल्याउनेमा जोड दिनुभएको छ। विशेषगरी, उत्पादन र पूर्वाधार विकासमा ध्यान दिनुपर्ने औंल्याउँदै, हालसम्म बनेका सडकहरूको उपयोगिता र बजेटको प्रभावकारितामा प्रश्न उठाउनु महत्वपूर्ण भएको बताउनुभयो।
